سایبان قصر؛ پلی به سوی آینده برای کودکان بازمانده از تحصیل

در مسیر پرپیچ‌وخم زندگی، گاهی کودکان و نوجوانانی هستند که نه به تقصیر خود، بلکه به دلیل شرایط نابرابر اجتماعی و اقتصادی، از حق طبیعی خود یعنی تحصیل بازمی‌مانند. سایبان قصر، یکی از واحدهای تخصصی مجتمع قضایی حمایتی شوق زندگی، با درک عمیق این واقعیت، پا به عرصه نهاده است تا از خروج کودکان نیازمند از چرخه تحصیل جلوگیری کند و آینده‌ای روشن‌تر برای آنان ترسیم نماید.

سایبان قصر با هدف مداخله آموزشی-حمایتی برای کودکان نیازمند، فعالیت خود را در سال‌های اخیر و با حمایت بخش خصوصی آغاز نمود. این مجموعه با تکیه بر دانش روز روان‌شناسی تربیتی و مددکاری اجتماعی، گام در مسیری نوین نهاده است.

خدمات

خدمات این سایبان در قالب مدلی جامع و یکپارچه طراحی شده است که شامل چهار سطح اصلی می‌باشد:

ارزیابی جامع آموزشی

• سنجش سطح عملکرد تحصیلی
• شناسایی سبک‌های یادگیری
• ارزیابی موانع روانی-اجتماعی مؤثر بر یادگیری

برنامه مداخله‌ای یکپارچه

• مشاوره تحصیلی فردی
• برنامه‌ریزی آموزشی شخصی‌سازی‌شده
• آموزش مهارت‌های مطالعه و یادگیری
• پشتیبانی آموزشی مستمر

مداخلات خانواده‌محور

• آموزش مهارت‌های حمایت آموزشی به والدین
• تسهیل ارتباط بین خانه و مدرسه
• توانمندسازی خانواده برای ایجاد محیط حمایت‌گر آموزشی

پایش و ارزشیابی مستمر

• ارزشیابی دوره‌ای پیشرفت تحصیلی
• نظارت بر تکمیل تکالیف آموزشی
• پایش عوامل روانی-اجتماعی مؤثر

اقدامات و رویکردها

رویکرد سایبان قصر، مبتنی بر سه چارچوب علمی اساسی است: چارچوب اکولوژیک (توجه هم‌زمان به سیستم‌های خرد، میانی و کلان)، نظریه سرمایه فرهنگی (شناسایی شکاف بین سرمایه فرهنگی خانواده و انتظارات نظام آموزشی) و مدل ارتقای تاب‌آوری تحصیلی (تقویت عوامل محافظتی درونی و بیرونی).

از جمله اقدامات شاخص این مرکز می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

• برگزاری کلاس‌های آموزشی فشرده و مهارت‌محور با استفاده از روش‌های خلاقانه شامل بازی، هنر و آموزش چندرسانه‌ای
• ارائه خدمات مشاوره روان‌شناسی به صورت فردی و گروهی
• توزیع بسته‌های تحصیلی پیش از آغاز سال تحصیلی جدید
• آموزش مهارت‌های فنی و حرفه‌ای پایه به نوجوانان
• پرداخت کمک هزینه تهیه فرم مدارس به خانواده‌های نیازمند
• همکاری مؤثر با سازمان آموزش و پرورش، سازمان بهزیستی و مراجع قضایی ذیربط
• برگزاری کلاس‌های نهضت سوادآموزی با افزایش چشمگیر تعداد شرکت‌کنندگان
• برگزاری کلاس‌های تقویتی برای تقویت بنیه علمی مراجعان
• تجهیز و سازماندهی کلاس‌های آموزشی در فضایی مناسب
• برگزاری جلسات مشاوره جهت تقویت روحیه و افزایش انگیزه تحصیلی
• ایجاد پیوند آموزشی با دانشگاه علمی کاربردی و آموزشگاه فنی و حرفه‌ای

برنامه اجرایی (گام‌های عملیاتی)

این مجموعه برای تحقق اهداف خود، برنامه‌ای سه‌گانه را طراحی و اجرا نموده است:

ماه اول: شناسایی و آماده‌سازی

شناسایی کودکان واجد شرایط و توزیع بسته‌های تحصیلی

ماه دوم: طراحی و برنامه‌ریزی

طراحی و برنامه‌ریزی دقیق برنامه‌های آموزشی متناسب با نیازها

ماه سوم: اجرای برنامه‌های آموزشی

آغاز کلاس‌های آموزشی و ارائه خدمات مشاوره روانی-اجتماعی

اهداف و پیشنهادات

هدف کلی سایبان قصر، پیشگیری از ترک تحصیل کودکان نیازمند از طریق ارائه خدمات مشاوره‌ای و آموزشی تخصصی است. اهداف اختصاصی این مجموعه عبارتند از:

• ارتقای عملکرد تحصیلی
• افزایش خودکارآمدی آموزشی
• تقویت مهارت‌های فراشناختی
• بهبود نگرش نسبت به یادگیری
• حمایت روانی و اجتماعی از کودکان و خانواده‌های آنان
• آموزش مهارت‌های فنی و حرفه‌ای همراه با ارائه مدارک معتبر
• اشتغال‌زایی و توانمندسازی اقتصادی مراجعان

پیشنهادات راهبردی این مجموعه به شرح زیر مطرح می‌شود:

۱. توسعه برنامه‌های اشتغال‌زایی برای نوجوانان و جوانان توانمند با تطبیق مهارت‌های آنان با نیازهای بازار کار

۲. تقویت همکاری با مراکز آموزشی معتبر مانند دانشگاه‌ها و آموزشگاه‌های فنی و حرفه‌ای برای ارائه دوره‌های تخصصی

۳. برگزاری دوره‌های توانمندسازی خانواده‌ها به منظور ایجاد محیط حمایت‌گر در خانه و کاهش موانع بازگشت کودکان به مدرسه

۴. توسعه برنامه‌های پایش و ارزشیابی برای سنجش دقیق اثربخشی مداخلات آموزشی

۵. جلب مشارکت خیرین و نهادهای مردمی برای تداوم و گسترش برنامه‌های حمایتی

۶. برگزاری اردوهای آموزشی-تربیتی برای تقویت روحیه و انگیزه تحصیلی کودکان و نوجوانان

سایبان قصر، با تکیه بر دانش علمی و همراهی خیرین دلسوز، مسیر دشوار بازگرداندن کودکان بازمانده از تحصیل به چرخه آموزش را هموار کرده است. این مجموعه باور دارد که هر کودکی شایسته فرصت برابر برای یادگیری و رشد است و سرمایه‌گذاری بر روی آموزش آنان، سرمایه‌گذاری بر روی آینده جامعه است.